Jammer genoeg merk ik daar niets van. Ik zit niet op school, ik werk niet op een school of in een bib, en ik heb geen schoolgaande kinderen. Ik weet het alleen omdat ze het zeiden op Vertel eens, een jeugdboekenblog die ik volg. Daar wordt nu aan de bezoeker de vraag gesteld: Wie heeft jou tot lezen aangezet? In plaats van daar tussen de ellenlange commentaren te gaan staan, wil ik het liever even op mijn eigen blog neerpennen.
Niemand, namelijk. Of tenminste, ik kan me niet herinneren dat er iemand was die me specifiek het enthousiasme van lezen heeft doorgegeven. Ik werd aangemoedigd door mijn ouders, dat wel. Mijn papa is leraar en stimuleerde me wel in mijn leesdrang, maar hij is zelf niet zo bezig met jeugdliteratuur en kon me dus niet meteen iets aanbevelen. Voorlezen gebeurde ook niet zo vaak bij ons thuis. Ze schreven me in bij de bib en waren blij dat ik een lezer was, maar veel verder ging dat eigenlijk niet.
Ik kan me ook geen enkele leerkracht herinneren die echt enthousiast was over boeken. Vanaf de lagere school werd er niet meer voorgelezen en er werd weinig over boeken gesproken. In de lesboeken in het middelbaar stonden wel stukjes uit boeken, maar ik denk niet dat ik daar ooit een boek uit heb gelezen, echt stimulerend waren die fragmenten blijkbaar niet. Initiatieven om ons meer te doen lezen, zoals een leesdagboek, werden na de start nooit meer opgerakeld, je moest er maar mee doen wat je wilde.
Wat me bovenal aanzette tot lezen, waren de verhalen zelf. Het avontuur, het verdwijnen in een andere wereld. Van zodra ik aan mijn eerste leesboekjes voor beginnende lezers begon, was ik verknocht. Ik was er goed in, in lezen, van bij het begin las ik sneller en makkelijker dan mijn leeftijdsgenootjes. En dat stimuleerde me nog meer. Ik verslond alle boeken, en stapte altijd veel sneller over naar de volgende leeftijdscategorie dan eigenlijk “de bedoeling” was.
Voor mijn plechtige communie kreeg ik “Kruistocht in spijkerbroek”. Waaw, wat een openbaring was dat! De jaren daarna heb ik nauwelijks iets anders gelezen dan Lemniscaat. Ik liep langs de rekken van de bib en zocht alleen naar “achtekes” op de ruggen. Alles wat er toen beschikbaar was van die uitgeverij, heb ik gelezen. Beckman, Terlouw, Hartman en alle anderen waren mijn dagelijkse gezelschap. Slechts heel zelden liet ik een niet-Lemniscaatschrijver in mijn repertoire toe, zoals Anthony Horowitz.
Ik las me te pletter. En ik las ook liever dan te studeren, natuurlijk. Zo had ik in het derde middelbaar eens geen zin om mijn geschiedenisexamen voor te bereiden, en las ik in de plaats “De droom in de woestijn” en “Het bedreigde land” van Evert Hartman op een namiddag uit. Gelukkig gingen die boeken over het tijdperk dat we moesten instuderen, en gelukkig onthield ik ook gewoon veel uit de les. Ik haalde 83% voor dat examen. Door gewoon te lezen. En hoewel ik dat nooit meer heb gedurfd, kan ik wel zeggen dat lezen me steeds heel veel heeft geholpen, zeker toen ik jonger was. Ik was altijd degene met de grootste algemene kennis van de klas. Ik wist ongelooflijk veel voor mijn leeftijd, gewoon door te lezen. Het haalde mijn punten omhoog en gaf mijn zelfvertrouwen een enorme boost.
En dan ben ik blijven hangen. Ik ben nooit meegeëvolueerd naar volwassenenliteratuur. Ben blij de jeugdboeken blijven plakken. Natuurlijk, ik neem af en toe wel eens een roman voor volwassenen in handen. Ik heb zowat alle Stephen Kings verslonden, bijvoorbeeld, en ik hou van fantasy in het algemeen. Maar Literatuur met een grote L, nee, daar heb ik nooit van willen weten. Het is mijn ding niet. Ik kies nog altijd alleen maar voor het leesplezier, voor het verhaal. Liefst chronologisch, eenvoudig opgebouwd, hoe minder kunstgrepen en stijlfiguren, hoe beter voor mij. Jeugdliteratuur voldoet daar meestal aan, fantasy ook. Ik vind het nog steeds heerlijk om weg te dromen in een boek, me te laten meeslepen door en in het verhaal.
En ik ben vastbesloten om voor mijn kinderen wél die stimulans te zijn. Ze voor te lezen tot ze dat zelf niet meer willen. Met hen mee te lezen, die kinderboekentijd zelf nog eens te beleven. Hen prachtige boeken aan te reiken die hun leeshonger alleen maar verder aanscherpt. Ik kijk er al naar uit!
